21/11/2017

Sự khác nhau giữa "con giáp" của Việt Nam và Nhật Bản

Cùng bị ảnh hưởng bởi văn hoá Trung Hoa, trong văn hoá của cả Việt Nam và Nhật Bản đều có sử dụng 12 con giáp và nó có ý nghĩa rất quan trọng về mặt tâm linh. Tuy nhiên các bạn có biết rằng 12 con giáp của Việt Nam và Nhật Bản không hoàn toàn giống nhau không ? 

     chinese-horoscopes-md.png

※ 12 con giáp của Việt Nam và Nhật Bản đều có 2 cách đọc 
Cách đọc trang trọng và cách đọc dân dã
  • Cách đọc trang trọng
    • Việt Nam: Bắt nguồn từ cách phát âm trong tiếng Trung Quốc  
     Tý, Sỉu, Dần, Mão(Mẹo), Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi 
    • Nhật Bản: Cũng bắt nguồn từ cách phát âm trong tiếng Trung Quốc  
              Chữ Hán: Không giống với chữ Hán ứng với tên linh vật, mà là: 
子(シ) 丑(チュウ)    寅(イン)    卯(ボウ)    辰(シン)    巳(シ)  午(ゴ)    未(ビ)     申(シン)    酉(ユウ)    戌(ジュツ)    亥(ガイ)(*)
Âm Hán Việt tương ứng: Tý, Sỉu, Dần, Mão(Mẹo), Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi (Cũng giống như ở Việt Nam các bạn nhỉ 😃 )
  • Cách đọc dân dã:
    • Việt Nam: Đọc tên các linh vật
                → Chuột, Trâu, Hổ, Mèo, Rồng, Rắn, Ngựa, Dê, Khỉ, Gà, Chó, Lợn
    • Nhật Bản: Đọc lược đi ở một số linh vật 
  → ね(Ne)、うし(Ushi)、とら(Tora)、う(U)、たつ(Tatsu)、み(Mi)、うま(Uma)、ひつじ(Hitsuji)、さる(Saru)、とり(Tori)、いぬ(Inu)、い(I)
Trong đó:   "" là cách đọc tắt của "ネズミ", là Chuột (鼠)
                "" là cách đọc tắt của "ウサギ", là Thỏ (兎)
       "" là cách đọc tắt của "イノシシ", là Lợn rừng (猪)
Người ta nói rằng lúc đầu người ta đã tạo ra các ký hiệu Canchi để tính thời gian nhưng sau đó chính hậu thế đã nghĩ ra 12 con giáp và gán nó với các chi để dễ nhớ hơn.
(*)Đây là cách đọc mà có vẻ hiện nay không được người Nhật sử dụng nữa  

※ Ở Việt Nam, con giáp thứ 2 là Trâu nhưng ở Nhật và các nước khác con giáp thứ 2 lại là Bò 


                           Nhật Bản                                 Việt Nam 

Khi 12 con giáp này được truyền bá từ Trung Quốc vào các nước lân cận thì nó đã được chuyển đổi ít nhiều cho phù hợp với văn hoá và phong tục tập quán của đất nước đó. Việt Nam gắn liền với văn hoá lúa nước, cả Trâu và Bò đều xuất hiện trong đời sống của người dân ta. Tuy nhiên, Trâu luôn được đánh giá cao hơn Bò: "con trâu là đầu cơ nghiệp". Bởi lẽ Trâu khoẻ hơn, khả năng kéo cày tốt hơn, chịu rét tốt hơn Bò. Trâu xuất hiện trong ca dao tục ngữ Việt Nam, là người bạn tâm tình của người dân ta, xuất hiện trong các lễ hội, trong tranh dân gian, và được chọn làm linh vật cho Seegame 22... Trâu hiền lành, chăm chỉ, lại mộc mạc chân chất như người nông dân Việt Nam. Ngược lại Bò có phần nép vế hơn, người ta thường dùng Bò để tượng trưng cho sự ngốc nghếc, ngang ngạnh: "ngu như bò", "đầu bò đầu bướu" 👊
      
※ 12 con giáp của Nhật Bản không có Mèo, mà thay vào vị trí của Mèo là Thỏ 



                          Nhật Bản                                     Việt Nam 

Có rất nhiều câu hỏi xoay quanh việc tại sao ở Nhật Bản trong các con giáp lại không có Mèo???

Để trả lời câu hỏi này, mình đã đọc sự tích về 12 con giáp (*) của 2 nước để xem khác nhau ở điểm nào😃
Sự tích 12 con giáp đều có điểm giống nhau là : để chọn ra 12 con vật sẽ đại diện cho các loài động vật, các con vật sẽ tham gia vào cuộc tuyển cuộc tuyển chọn từ Thượng đế, con vật nào đến sớm nhất sẽ đứng ở vị trí đầu tiên. Chú Mèo hay ngủ quên dặn Chuột hãy đành thức Mèo dậy vào ngày lên thiên đình nhưng Chuột lại không bảo Mèo. 
  • Ở Việt Nam: Mèo ngủ quên mất, lại gặp Chuột xấu xa không gọi nên khi Mèo đến muộn. Thượng đế rất tức giận không cho chọn Mèo. Thượng đế lệnh Mèo xuống hạ giới tìm một con vật làm linh vật thứ 12. Trên đường đi Mèo gặp Lợn, thế là Lợn được chọn. Lúc đó Hằng Nga cần một người canh giữ cung của mình nên đã xin thưa Thượng đế để Thỏ theo Hằng Nga về Cung Quảng và Mèo được thế vị trí của Thỏ ✌
  • Ở Nhật Bản: Mèo cũng tới trễ do không được Chuột đánh thức nhưng khi Chuột tới thì Thượng đế đã chọn đủ 12 linh vật rồi (trong đó có Thỏ) nên đó là lý do tại sao Mèo đã không được chọn. Chú Mèo tới muộn trong bộ dạng xộc xệch nên Thượng đế đã yêu cầu Mèo ra ngoài rửa mặt rồi quay lại nên bây giờ Mèo ta mới hay "rửa mặt" như thế ^^ Tuy trong truyện của Nhật Bản không có thêm chi tiết liên quan đến Hằng Nga nhưng có một điểm cực kỳ thú vị là nó lại nhấn mạnh chi tiết chính vì Mèo bị Chuột chơi xấu nên Mèo mới ghét và đuổi Chuột như ngày nay 😃 😃 😃
(*) Có rất nhiều dị bản khác nhau, bản mà mình viết trong bài viết này chỉ là một trong số đó thôi nhé

※ "Mùi" ở Việt Nam là Dê nhưng ở Nhật lại là Cừu 


                      Nhật Bản                                     Việt Nam 

Theo Wikipedia, Cừu là con vật không có nguồn gốc ở Việt Nam, được các giáo sĩ truyền đạo đưa vào Việt Nam từ thời Pháp Thuộc. Chính vì thế, ông cha ta đã chuyển Cừu thành Dê - một con vật gần gũi hơn làm linh vật trong số 12 con giáp, còn người Nhật vẫn giữ nguyên như vậy. Dê trong văn hoá Việt Nam và các dân tộc khác trên thế giới không chỉ là biểu trưng cho sự hiến tế, sự hi sinh mà còn cho thói dâm đãng, dục vọng : "dâm dê", "dê già", "máu dê",..Ngoài ra, Dê cũng xuất hiện trong tục ngữ Việt Nam như: "Treo đầu dê bán thịt chó", "Giàu nuôi chó, khó nuôi dê, không nghề nuôi ngỗng",...

※ Ở Nhật Bản vị trí của Lợn đã được thay bằng Lợn rừng 

                    Nhật Bản                                  Việt Nam

Người ta nói rằng ở Nhật Bản thì Lợn rừng (イノシシ-猪) thân thuộc hơn còn ở các nước còn lại có sử dụng canchi thì  Lợn lại được sử dụng nhiều hơn. Tuy nhiên, có vẻ như điều này cũng không hợp lý lắm vì Lợn đã được đưa từ đại lục đến Nhật Bản từ khi người dân vẫn chủ yếu săn bắn. Sau đó, khi vào thời Yayoi, người Nhật không chỉ ăn Hươu và Lợn rừng săn bắt được mà họ đã biết nuôi Lợn để lấy thịt rồi.Trong sách cổ của Nhật cũng viết về "猪" nhưng nó có nghĩa là "Lợn" chứ không phải Lợn rừng như ngày nay. 
Khi việc canh tác lúa nước ngày càng phát triển Thiên Hoàng đã ban lệnh cấm ăn thịt gồm tất cả các loại động vật như Bò, Ngựa, Lợn rừng,... Việc săn bắn Lợn rừng vẫn còn tồn tại ít nhiều ở vùng núi nhưng việc chăn nuôi Lợn thì đã hoàn toàn chấm dứt. Có lẽ đó là lý do tại sao Lợn lại không được chọn là đại sứ của các loài động vật 😃

⇒ Nói tóm lại, 12 con giáp cũng như can chi không chỉ xuất hiện trong thiệp lỳ xỳ dịp năm mới mà nó còn ăn sâu trong tiềm thức cuả người dân Việt Nam và Nhật Bản. Mặc dù khi du nhập về nước mình, người dân đã khéo léo cải biên, thay đổi sao cho phù hơp với văn hoá của từng nước nhưng trên hết nó đều thể hiện sự tinh tế, khéo léo của ông cha, là tượng trưng cho sự giao thoa văn hoá. Nó cũng phản ánh những điểm tương đồng và khác biệt trong văn hoá tín ngưỡng cũng như lịch sử lâu đời của hai nước 💦

Nguồn tham khảo: 

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Can Chi(Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡Lịch vạn sự http://lichvansu.wap.vn/tu-van-online/truyen-thuyet-ve-thu-tu-12-con-giap-34453.html (Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡 干支情サイトhttp://www.eto12.com/junishi02.html (Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡TREN RIPPLE https://trendripple.jp/18137.html (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Nuôi cừu (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Hình tượng con dê trong văn hóa (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)

Xem thêm


posted by SeesaaVN at 12:16| ハノイ ☁| Comment(0) | Văn hoá - Quy tắc ứng xử | このブログの読者になる | 更新情報をチェックする

16/11/2017

Một số chữ Hán có cách đọc lạ


Các bạn đã đọc bài blog "Cơn gió đông" của mình chưa nhỉ. Sau đây mình sẽ giới thiệu thêm một số chữ Hán có cách đọc khác lạ và khó nhớ thuộc chủ đề Rau củ quả và Hải sản nhé🔜
 
Chữ Hán (漢字)Cách đọc (読み方)Giải thích (説明)
鹿尾菜 ひじきMột loại rong biển tên gọi rong mơ thường được chế biến thành món ăn kèm khi nhắm rượu hoặc nhiều món ăn khác 
西米タピオカBột cọ. Từ này bắt nguồn từ Trung Quốc. Bột cọ để chế biến trân trâu mà chúng ta vẫn uống trà sữa trân trâu hàng ngày đó 
章魚たこBạch tuộc. Có bạn nào ăn món Takoyaki たこ焼き chưa nhỉ. 
甘藍きゃべつRau bắp cải. Thông thường chúng ta vẫn viết キャベツđể chỉ cây bắp cải đúng không nào ^^ 
独活うどThổ đương quy, còn gọi là độc hoạt. Rễ dùng làm rau ăn. Các chồi tược non cũng dùng làm rau ăn sống với muối hoặc luộc chín ăn với tương (đậu nành) rất được ưa chuộng ở Nhật Bản.
すももQuả mận. Mà プラム cũng là mận nhỉ :") 
占地しめじTên một loại nấm. Ở Nhật người ta gọi nấm này là nấm hải sản, có hai màu nâu và trắng. Còn ở Việt Nam ta gọi nấm này là nấm bạch tuyết. Có lẽ là do vẻ ngoài trắng như tuyết của loại nấm này
蚕豆そらまめĐậu tằm, đậu răng ngựa. Có phải vì trông hạt đậu trỏn un
豌豆えんどうĐậu Hà Lan
辣韮らっきょうCủ kiệu 
赤茄子トマトCà chua 
石榴ざくろHải sâm, dứa biển 
大蒜にんにくCủ tỏi 
心太ところてんMột loại thạch làm từ rong biển 
雲呑わんたんHoành thánh. Ngoài ra còn có tên gọi là vằn thắn hoặc mằn thắn, một món ăn có gốc Quảng Đông, Trung Quốc, phổ biến ở các nước Á Đông. 
木耳きくらげMộc nhĩ hay nấm mèo 
善哉ぜんざいChè kiểu Nhật (đậu đỏ hoặc đậu xanh nấu cùng bánh dày Mochi) 
茗荷みょうがMyōga thường thái nhỏ ăn cùng với hành lá để ăn với mỳ soba, soumen, v.v...
牛蒡ごぼうCủ ngưu bàng. Ngưu bàng là một trong những loại món ăn quan trọng của Thực dưỡng. Nó còn là nguyên liệu chính trong món canh dưỡng sinh tốt cho sức khỏe và hỗ trợ điều trị một số bệnh mãn tính.
ハゼCá bống
ドジョウCá trạch 
ボラCá đối đầu dẹt (cá đối nục) (cá nhiệt đới, cận nhiệt đới)
エキ、スルメCon mực 
ハタハタCá trứng 
カズノコMón trứng cá trích 
アサリHến
カジカCá bống biển 
スズキTrầm biển, cá chếm
鰊、鯡ニシンCá trích
ナマズCá tra, cá trê, cá da trơn
キスCá nhái
カレイCá bơn
ハモCá chình biển giáo mác; con lươn biển
ワニCá sấu
シャチCá kình, cá heo
サワラCá thu 
ブリCá cam Nhật (cá rồng) thiên nhiên (như "hamachi" nhưng là loại tự nhiên)
ヒラメCá bơn
マスCá hồi 

💡Nguồn tham khảo
posted by SeesaaVN at 18:38| ハノイ 🌁| Comment(0) | Chữ Hán | このブログの読者になる | 更新情報をチェックする

Nhật Bản là "ニホン" hay "ニッポン"❓❓❓

Các bạn có biết khi cổ vũ cho đội tuyển nước nhà, các cổ động viên Nhật Bản dùng cách nói nào không? Họ cùng hô vang ガンバレ!ニッポン ✊ (Nhật Bản cố lên) các bạn ạ! Tại sao lại là Nippon mà không phải là Nihon nhỉ?
Là người nước ngoài nên trong các giáo trình dạy tiêng Nhật, chúng mình chỉ được học cách đọc phổ biến nhất, thông dụng nhất mà thôi. Trên thực tế ngoài cách đọc là ニホン (Nihon), đất nước Nhật Bản thân yêu còn có một cách đọc khác cũng rất rất phổ biến đó là ニッポン (Nippon) 😃

pic_92_en.gifpic_140_en.gifpic_500_en.gif
  Tên nước Nhật trên tem của Nhật là NIPPON đó các bạn ạ 
                 (By 日本郵便)   

Tên các doanh nghiệp, công ty hoặc cơ quan Nhật Bản có rất nhiều tên có ký tự 日本. Mặc dù cùng một chữ Hán nhưng cách đọc lại khác nhau, có doanh nghiệp chọn cách đọc là ニホン (Nihon), có doanh nghiệp lại đọc là ニッポン (Nippon). Ví dụ như:

1439820858.png
💦 Các công ty đọc là ニッポン (Nippon)
  • 日本放送協会
  • 日本郵便
  • 日本電信電話会社
  • 日本通運株式会社
  • 大日本印刷株式会社
  •  日本道路(株) 
💦 Các công ty đọc là ニホン (Nihon)
  •    日本経済新聞
  •  日本海洋掘削株式会社
  •  日本海洋掘削
  •  日本乾溜工業
  •  日本基礎技術(株)
  •     電子力発電所株式会社 


Đã có rất nhiều tranh luận về việc nên thống nhất cách sử dụng. Tuy nhiên theo NHK thì:

国レベルでは、昭和9(1934)年に当時の文部省臨時国語調査会が呼称統一案として「ニッポン」にすることを決議しましたが、政府で採択されず、正式な決定がないまま現在に至っています。
Dịch: Ở cấp độ nhà nước thì vào năm Showa (1934), Uỷ ban điều tra Quốc ngữ Lâm thời Bộ giáo dục thời đó đã quyết định đề án thống nhất cách gọi nước Nhật là ニッポン (Nippon) nhưng vẫn chưa được chính phủ thông qua nên hiện nay vẫn chưa có quyết định chính thức nào.
Có nghĩa là hiện nay chưa có một cơ quan hay tổ chức nào quy định về việc cần phải thống nhất cách gọi tên nước Nhật, cả 2 cách gọi đều được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, rõ ràng, hiện nay tỷ lệ sử dụng ニホン (Nihon) có vẻ đang dần chiếm ưu thế hơn so với ニッポン (Nippon). Ngoài ra một điều thú vị là theo như thông tin mình đọc được trên Asahi thì có sự khác biệt rõ rệt trong cách phát âm tuỳ vào độ tuổi. Những người đọc là ニッポン (Nippon) thường là những người cao tuổi các bạn ạ.

Vậy có quy tắc cho việc khi nào bạn nên dùng ニホン, khi nào bạn nên dùng ニッポン không 😃
Về cơ bản là không, dùng cách nào cũng không sai đâu. D nhn thy rng, v mt phát âm "Nippon" mang có cm giác mnh m hùng hn hơn d đ ln tượng cho người nghe trong khi "Nihon" d nói và dường như có xu hướng được s dng nhiu trong thi gian gn đây. Người ta nói rằng khi muốn thể hiện sự tự hào, ý chí và tinh thần dân tộc mạnh mẽ của người Nhật thì người ta dùng ニッポン (Nippon), còn khi chọn cách nói chuyện nhẹ nhàng, ôn hoà hơn để nói chuyện với đối phương thì dùng ニホン (Nihon)NHK đã từng đưa ra quyết định, đó là: 
NHKでは、「日本」を正式の国号として使う場合は「ニッポン」、そのほかの場合は、言葉に応じて読み分けています。

Dch: NHK trường hp s dng 日本 như quc hiu chính thc s đc là ニッポン(Nippon). Các trường hp còn li, tuỳ theo tng t mà chn cách đc phù hp.

Nhưng phi nhn mnh rng đây ch là quyết đnh chỉ  riêng NHK mà thôi, không h có mt cơ quan chính phủ nào lên tiếng nên nó ch mang tính cht tương đi mà thôi. Cũng do sức ảnh hưởng mạnh mẽ cua NHK nên đã ảnh hưởng tới xu hướng phát âm của mọi người, cũng như các cơ quan báo chí. Sau đây là một số ví dụ do Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa của Đài phát thanh NHK cung cấp:


  • Từ đọc là ニホン (Nihon): 日本画日本海日本髪日本橋(東京),...
  • Từ đọc là ニッポン (Nippon):日本(国号)日本国民日本橋(大阪),...
  • Từ đọc là ニホン(Nihon) hoặc ニッポン(Nippon): 日本一日本記録日本語,...
  • Từ được đọc bằng 2 cách nhưng cách chính xác nhất là ニホン(Nihon): 日本アルプス,...

Các bạn có thấy thú vị không?😃  Có 2 cây cầu ở Tokyo và Osaka đều được đặt tên là 日本橋 nhưng cách đọc lại khác nhau:

                Nihonbashi (Tokyo)
日本橋 ↗ 
    ↘ 
                Nipponbashi (Osaka)


※ Nguồn tham khảo:

💡 Asahi 日本語研究室 http://www.tv-asahi.co.jp/announcer/nihongo/labo/lab_013/body.html (Thời gian truy cập 2017/11/16)
💡NHK 放送文化研究所 https://www.nhk.or.jp/bunken/summary/kotoba/gimon/001.html (Thời gian truy cập 2017/11/16)
💡J-cast News https://www.j-cast.com/2009/07/05044625.html?p=all (Thời gian truy cập 2017/11/16)
💡日本会社一覧表 http://www.rs-kumamoto.com/JK/ (Thời gian truy cập 2017/11/16)
Xem thêm
posted by SeesaaVN at 12:04| ハノイ ☔| Comment(0) | Từ vựng | このブログの読者になる | 更新情報をチェックする
×

この広告は180日以上新しい記事の投稿がないブログに表示されております。