21/11/2017

Sự khác nhau giữa "con giáp" của Việt Nam và Nhật Bản

Cùng bị ảnh hưởng bởi văn hoá Trung Hoa, trong văn hoá của cả Việt Nam và Nhật Bản đều có sử dụng 12 con giáp và nó có ý nghĩa rất quan trọng về mặt tâm linh. Tuy nhiên các bạn có biết rằng 12 con giáp của Việt Nam và Nhật Bản không hoàn toàn giống nhau không ? 

     chinese-horoscopes-md.png

※ 12 con giáp của Việt Nam và Nhật Bản đều có 2 cách đọc 
Cách đọc trang trọng và cách đọc dân dã
  • Cách đọc trang trọng
    • Việt Nam: Bắt nguồn từ cách phát âm trong tiếng Trung Quốc  
     Tý, Sỉu, Dần, Mão(Mẹo), Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi 
    • Nhật Bản: Cũng bắt nguồn từ cách phát âm trong tiếng Trung Quốc  
              Chữ Hán: Không giống với chữ Hán ứng với tên linh vật, mà là: 
子(シ) 丑(チュウ)    寅(イン)    卯(ボウ)    辰(シン)    巳(シ)  午(ゴ)    未(ビ)     申(シン)    酉(ユウ)    戌(ジュツ)    亥(ガイ)(*)
Âm Hán Việt tương ứng: Tý, Sỉu, Dần, Mão(Mẹo), Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi (Cũng giống như ở Việt Nam các bạn nhỉ 😃 )
  • Cách đọc dân dã:
    • Việt Nam: Đọc tên các linh vật
                → Chuột, Trâu, Hổ, Mèo, Rồng, Rắn, Ngựa, Dê, Khỉ, Gà, Chó, Lợn
    • Nhật Bản: Đọc lược đi ở một số linh vật 
  → ね(Ne)、うし(Ushi)、とら(Tora)、う(U)、たつ(Tatsu)、み(Mi)、うま(Uma)、ひつじ(Hitsuji)、さる(Saru)、とり(Tori)、いぬ(Inu)、い(I)
Trong đó:   "" là cách đọc tắt của "ネズミ", là Chuột (鼠)
                "" là cách đọc tắt của "ウサギ", là Thỏ (兎)
       "" là cách đọc tắt của "イノシシ", là Lợn rừng (猪)
Người ta nói rằng lúc đầu người ta đã tạo ra các ký hiệu Canchi để tính thời gian nhưng sau đó chính hậu thế đã nghĩ ra 12 con giáp và gán nó với các chi để dễ nhớ hơn.
(*)Đây là cách đọc mà có vẻ hiện nay không được người Nhật sử dụng nữa  

※ Ở Việt Nam, con giáp thứ 2 là Trâu nhưng ở Nhật và các nước khác con giáp thứ 2 lại là Bò 


                           Nhật Bản                                 Việt Nam 

Khi 12 con giáp này được truyền bá từ Trung Quốc vào các nước lân cận thì nó đã được chuyển đổi ít nhiều cho phù hợp với văn hoá và phong tục tập quán của đất nước đó. Việt Nam gắn liền với văn hoá lúa nước, cả Trâu và Bò đều xuất hiện trong đời sống của người dân ta. Tuy nhiên, Trâu luôn được đánh giá cao hơn Bò: "con trâu là đầu cơ nghiệp". Bởi lẽ Trâu khoẻ hơn, khả năng kéo cày tốt hơn, chịu rét tốt hơn Bò. Trâu xuất hiện trong ca dao tục ngữ Việt Nam, là người bạn tâm tình của người dân ta, xuất hiện trong các lễ hội, trong tranh dân gian, và được chọn làm linh vật cho Seegame 22... Trâu hiền lành, chăm chỉ, lại mộc mạc chân chất như người nông dân Việt Nam. Ngược lại Bò có phần nép vế hơn, người ta thường dùng Bò để tượng trưng cho sự ngốc nghếc, ngang ngạnh: "ngu như bò", "đầu bò đầu bướu" 👊
      
※ 12 con giáp của Nhật Bản không có Mèo, mà thay vào vị trí của Mèo là Thỏ 



                          Nhật Bản                                     Việt Nam 

Có rất nhiều câu hỏi xoay quanh việc tại sao ở Nhật Bản trong các con giáp lại không có Mèo???

Để trả lời câu hỏi này, mình đã đọc sự tích về 12 con giáp (*) của 2 nước để xem khác nhau ở điểm nào😃
Sự tích 12 con giáp đều có điểm giống nhau là : để chọn ra 12 con vật sẽ đại diện cho các loài động vật, các con vật sẽ tham gia vào cuộc tuyển cuộc tuyển chọn từ Thượng đế, con vật nào đến sớm nhất sẽ đứng ở vị trí đầu tiên. Chú Mèo hay ngủ quên dặn Chuột hãy đành thức Mèo dậy vào ngày lên thiên đình nhưng Chuột lại không bảo Mèo. 
  • Ở Việt Nam: Mèo ngủ quên mất, lại gặp Chuột xấu xa không gọi nên khi Mèo đến muộn. Thượng đế rất tức giận không cho chọn Mèo. Thượng đế lệnh Mèo xuống hạ giới tìm một con vật làm linh vật thứ 12. Trên đường đi Mèo gặp Lợn, thế là Lợn được chọn. Lúc đó Hằng Nga cần một người canh giữ cung của mình nên đã xin thưa Thượng đế để Thỏ theo Hằng Nga về Cung Quảng và Mèo được thế vị trí của Thỏ ✌
  • Ở Nhật Bản: Mèo cũng tới trễ do không được Chuột đánh thức nhưng khi Chuột tới thì Thượng đế đã chọn đủ 12 linh vật rồi (trong đó có Thỏ) nên đó là lý do tại sao Mèo đã không được chọn. Chú Mèo tới muộn trong bộ dạng xộc xệch nên Thượng đế đã yêu cầu Mèo ra ngoài rửa mặt rồi quay lại nên bây giờ Mèo ta mới hay "rửa mặt" như thế ^^ Tuy trong truyện của Nhật Bản không có thêm chi tiết liên quan đến Hằng Nga nhưng có một điểm cực kỳ thú vị là nó lại nhấn mạnh chi tiết chính vì Mèo bị Chuột chơi xấu nên Mèo mới ghét và đuổi Chuột như ngày nay 😃 😃 😃
(*) Có rất nhiều dị bản khác nhau, bản mà mình viết trong bài viết này chỉ là một trong số đó thôi nhé

※ "Mùi" ở Việt Nam là Dê nhưng ở Nhật lại là Cừu 


                      Nhật Bản                                     Việt Nam 

Theo Wikipedia, Cừu là con vật không có nguồn gốc ở Việt Nam, được các giáo sĩ truyền đạo đưa vào Việt Nam từ thời Pháp Thuộc. Chính vì thế, ông cha ta đã chuyển Cừu thành Dê - một con vật gần gũi hơn làm linh vật trong số 12 con giáp, còn người Nhật vẫn giữ nguyên như vậy. Dê trong văn hoá Việt Nam và các dân tộc khác trên thế giới không chỉ là biểu trưng cho sự hiến tế, sự hi sinh mà còn cho thói dâm đãng, dục vọng : "dâm dê", "dê già", "máu dê",..Ngoài ra, Dê cũng xuất hiện trong tục ngữ Việt Nam như: "Treo đầu dê bán thịt chó", "Giàu nuôi chó, khó nuôi dê, không nghề nuôi ngỗng",...

※ Ở Nhật Bản vị trí của Lợn đã được thay bằng Lợn rừng 

                    Nhật Bản                                  Việt Nam

Người ta nói rằng ở Nhật Bản thì Lợn rừng (イノシシ-猪) thân thuộc hơn còn ở các nước còn lại có sử dụng canchi thì  Lợn lại được sử dụng nhiều hơn. Tuy nhiên, có vẻ như điều này cũng không hợp lý lắm vì Lợn đã được đưa từ đại lục đến Nhật Bản từ khi người dân vẫn chủ yếu săn bắn. Sau đó, khi vào thời Yayoi, người Nhật không chỉ ăn Hươu và Lợn rừng săn bắt được mà họ đã biết nuôi Lợn để lấy thịt rồi.Trong sách cổ của Nhật cũng viết về "猪" nhưng nó có nghĩa là "Lợn" chứ không phải Lợn rừng như ngày nay. 
Khi việc canh tác lúa nước ngày càng phát triển Thiên Hoàng đã ban lệnh cấm ăn thịt gồm tất cả các loại động vật như Bò, Ngựa, Lợn rừng,... Việc săn bắn Lợn rừng vẫn còn tồn tại ít nhiều ở vùng núi nhưng việc chăn nuôi Lợn thì đã hoàn toàn chấm dứt. Có lẽ đó là lý do tại sao Lợn lại không được chọn là đại sứ của các loài động vật 😃

⇒ Nói tóm lại, 12 con giáp cũng như can chi không chỉ xuất hiện trong thiệp lỳ xỳ dịp năm mới mà nó còn ăn sâu trong tiềm thức cuả người dân Việt Nam và Nhật Bản. Mặc dù khi du nhập về nước mình, người dân đã khéo léo cải biên, thay đổi sao cho phù hơp với văn hoá của từng nước nhưng trên hết nó đều thể hiện sự tinh tế, khéo léo của ông cha, là tượng trưng cho sự giao thoa văn hoá. Nó cũng phản ánh những điểm tương đồng và khác biệt trong văn hoá tín ngưỡng cũng như lịch sử lâu đời của hai nước 💦

Nguồn tham khảo: 

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Can Chi(Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡Lịch vạn sự http://lichvansu.wap.vn/tu-van-online/truyen-thuyet-ve-thu-tu-12-con-giap-34453.html (Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡 干支情サイトhttp://www.eto12.com/junishi02.html (Thời gian truy cập ngày 21/11/2017)

💡TREN RIPPLE https://trendripple.jp/18137.html (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Nuôi cừu (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)

💡Wikipedia https://vi.wikipedia.org/wiki/Hình tượng con dê trong văn hóa (Thời gian truy cập ngày 27/11/2017)




posted by SeesaaVN at 12:16| ハノイ ☁| Comment(0) | Văn hoá - Quy tắc ứng xử | このブログの読者になる | 更新情報をチェックする
Bình luận cho bài viết này
Viết bình luận
Hãy click Ở đây
×

この広告は180日以上新しい記事の投稿がないブログに表示されております。